2.3 origineel

2.3 De energietransitie

EEN PRAKTIJKVOORBEELD

Systeemdenken en de energietransitie

Zonder systeemdenken kan het zijn dat je niet de hele olifant ziet. Als voorbeeld kunnen we kijken naar de energietransitie. We willen (moeten) af van fossiele brandstoffen (kolen, olie, aardgas), daarom zie je overal om je heen allerlei initiatieven ontstaan. Een van de modellen of hulpmiddelen die bouwers, ontwerpers en woningeigenaren gebruiken is het model van de trias energetica.

Een model is altijd een sterk vereenvoudigde vorm van de werkelijkheid. Er vallen dus stukjes van je olifant weg. Allemaal bedoeld om sneller te kunnen kiezen.

Als we ons zouden laten leiden door dit model alleen, dan kunnen we onbedoeld een aantal effecten veroorzaken die niet duurzaam zijn of ons zelfs verder van ons echte doel afhelpen. Namelijk het terugdringen van CO2 uitstoot.

Zie hieronder een paar voorbeelden van effecten die onbedoeld kunnen optreden.

  • We beginnen stevig te isoleren om zo het energieverbruik terug te dringen en zien over het hoofd hoeveel energie er nodig is om al die isolerende materialen die we toevoegen te produceren, aan te brengen en te vervoeren.
  • We voegen hierdoor in veel gevallen schadelijke materialen toe die gevaarlijk zijn voor mens- en milieu. Denk hierbij bijvoorbeeld aan formaldehyde wat vaak in minerale wol wordt verwerkt.
  • Door sommige gebouwen of woningen zo te ontwerpen dat er zo min mogelijk energie verspild of verbruikt wordt en daarnaast ingewikkelde systemen te installeren, tasten we de kwaliteit van leven (gezonde woning) van de gebruikers onbedoeld aan.
  • Tot slot gebruiken we nog steeds fossiele brandstoffen als isoleren en opwekken niet helemaal lukt. En dat is nu juist waar we afscheid van willen nemen.